Een hulphond (helpen) opleiden? Dit is mijn eerlijke verhaal

In 2021 stapte ik op de fiets voor een reis van duizenden kilometers: van mijn woonplaats tot aan Santiago de Compostela. Het was een zoektocht. Naar rust. Naar inzicht. Naar geloof. Ik had toen net een jaar type 1 diabetes, en ik wilde bewijzen — vooral aan mezelf — dat deze diagnose mijn leven niet zou bepalen.

Boris tijdens de training

Tijdens die reis ontmoette ik een Amerikaanse vrouw met haar hulphond. Hun band raakte me diep. Iets in mij wist: dit wil ik ook. Onze ontmoeting was echt heel kort maar bleef hangen. Terug thuis begon ik meteen te zoeken naar informatie over diabetes hulphonden. Ik vond enkele organisaties in België, maar overal was er een wachtlijst van meer dan twee jaar. Een hond opleiden kost immers veel tijd en moeite. Toch schreef ik me in. Het voelde als iets dat het wachten waard was.

Maar soms loopt het leven sneller dan je denkt. Plots kreeg ik een telefoontje van de vzw Argos Assistance Dogs. Ze hadden een pup beschikbaar én ik kon meteen starten met het opleidingstraject. Dat klonk fantastisch, behalve... ik wist niets van honden. Helemaal niets. Ik had er zelfs een beetje schrik van. Ik liep ze liever met een grote boog voorbij.

En toch zei ik ja.

Enter: Boris

Eind maart 2023 kwam Boris in mijn leven. Een schattige, energieke pup, geboren op 31 december 2022 — en mijn toekomstige hulphond. Misschien, want hij moest nog 18 maanden door een opleiding én slagen voor een zeer streng examen. De eerste weken waren overweldigend. Ik moest meerdere keren per week trainen onder begeleiding, en elke dag individueel oefenen. Ik voelde me onzeker, en Boris voelde dat. Hij was zenuwachtig, ik was bloednerveus. De eerste trainingen waren chaotisch. Ik dacht: “Dit wordt een fiasco.” En eerlijk? Ik was niet de enige die dat dacht. Ook de trainers keken af en toe bezorgd toe.

Maar dan kwam hondentrainster Françoise. Pakken ervaring in het trainen van hulphonden én van hun baasje. Zij veranderde alles. Niet alleen voor Boris, maar ook voor mij. Ze gaf me vertrouwen, leerde me hoe ik Boris kon lezen, begrijpen en begeleiden. En stap voor stap groeiden we. Samen.

Van basiscommando's tot levensreddende taken

In het begin verwarde Boris het leven van een pup nog met dat van een hooligan. Op straat trok hij aan de leiband, wilde hij naar elke hond toe, negeerde hij mijn roepen. Thuis was hij voorbeeldig, maar buiten leek hij alles te vergeten.

Toch zette hij snel indrukwekkende stappen. Eerst leerde hij de geur van een hypo herkennen via geurpotjes. Daarna moest hij het op mij detecteren. En toen kwam het echte werk: met zijn pootje aangeven wanneer ik een hypo had. Hij leerde me suiker brengen, mijn insulinepennen aan te geven, een alarmknop indrukken wanneer ik dat vroeg — en zelfs zelfstandig alarm slaan als ik bewusteloos zou zijn.

Ook in het dagelijkse leven groeide hij. Mee gaan winkelen? Geen probleem. Hij liep netjes naast de kar, haalde producten uit het onderste rek en wachtte braaf aan de kassa.

En hij bleef maar leren. Want door een andere aandoening, werd ik erg beperkt in mobiliteit. Boris leerde me rechttrekken, dingen oprapen en brengen, me ondersteunen. Nieuwe skills die hij eigenlijk als diabetes meldhond niet moet kunnen.

Leren kijken met andere ogen: hondentaal en training

Wat ik in het begin compleet onderschat had, was hoe belangrijk het is om de taal van je hond te leren spreken. Je hond is niet lastig, koppig of opzettelijk stout, maar probeert je iets te zeggen. Dankzij de begeleiding van Françoise leerde ik dat honden de hele tijd met ons communiceren. Niet met woorden, maar met lichaamstaal en gedrag: oren naar achter, kwispelen met een stijve staart, geeuwen, zich omdraaien, wegkijken, zich uitschudden, zijn lippen likken,... Alles betekent iets. Maar je moet wel leren kijken en leren interpreteren.

Een paar belangrijke inzichten die ik onderweg opdeed:

• Een hond luistert beter als jij rustig en duidelijk bent. Hoe zenuwachtiger ik werd, hoe chaotischer Boris reageerde. Hij spiegelt m'n energie. Pas toen ik meer zelfvertrouwen kreeg, kon hij zich ook ontspannen.

• Timing is alles. Een beloning moet meteen volgen op het gewenste gedrag. Een paar seconden te laat, en je beloont iets anders dan je bedoelt. Naarmate mijn fijne motoriek verslechterde, was die timing echt wel een uitdaging.

• Belonen hoeft echt geen snoep te zijn. Een hond wil het graag goed doen. Geef hem de kans om te begrijpen wat je bedoelt, en beloon elke stap in de goede richting. Gezonde hondensnoepjes (en liefst zelfs zijn gewone brokken) zijn OK, maar ik leerde dat Boris vooral beloond wordt door mijn stem, of door een trekspelletje met hem te spelen.

• Consistentie is cruciaal. Elke keer dat je iets ‘een beetje anders’ aanpakt, maak je het moeilijker voor je hond om te begrijpen wat de bedoeling is. Oh wat had ik het hier moeilijk mee in het begin. Ik tetterde er op los tegen hem, waardoor hij niet meer wist wat commando's waren en wat ruis.

Een band voor het leven

Het echte keerpunt in onze samenwerking was het moment waarop ik besefte: Françoise traint niet alleen Boris. Ze traint ook (en misschien wel vooral) mij. Ze leerde me hoe ik moest kijken, luisteren, voelen. Hoe ik een band kon opbouwen met een hond — iets wat ik nooit eerder had gedaan, laat staan durfde.

Onze weg was niet makkelijk. Het was er een van vallen en opstaan. Van frustratie én kleine overwinningen.

Je vindt filmpjes van de training van Boris en andere pups op de Instagram account van Argos assistance dogs. Volg Boris binnenkort ook op Instagram!